GEREKSİNİMLER

Her şeyden önce kapsamlı bir yedekleme geri yükleme planına ihtiyaç duyarız.Bu plana göre donanımsal ve yazılımsal ihtiyaçlarımız ortaya çıkacaktır.Bir yandanda yasal zorunlulukları ve kurumun ihtiyaçlarını  göz önünde bulundurmanız gerekir.Gereksinimleri şu şekilde sıralayabiliriz.

1-Yedekleme Planı

Günlük,haftalık,aylık planlar.

Disk ve teyp ünitelerinin kullanımı.Yasal zorunluluklar.Kurumun ihtiyaçları.Personel tipleri ve personel'lerin ihtiyaçları,prosedürler

2-Donanımsal Gereksinimler

a)sunucu sayısı

b)yüksek çalışabilirli seçeneği

c)depolama birimi gereksinimi

3-Yazılımsal Gereksinimler

a)  yedekleme yazılımı

b) işletim sistemi

c) Belli özelliklerin devreye alınması

4-İş günü gereksinimler

a) Yedekleme ve geri yükleme işlerini takip edecek personel ihtiyacı

b) yedeklenen ünitelerin fiziksel olarak farklı bir bölgede tutulması

 Yedekleme planı

Olumsuzluk senaryolarından herhangi birisi gerçekleştiğinde geçmişe yönelik yedeğinizin bulunması çok önemlidir.Yeteri kadar eskiye dönebilmek bazen tüm sorunları ortadan kaldırabilir.

Bu yüzden günlük,haftalık,aylık yedeklemeler çok önemlidir.Hangi yedekleme çeşidini hangi sıklıkla kullanacağı tespit edilmelidir.Planlarda disk ve teyp kartuşuna yapılacak yedekleme miktarları hesaplanmalıdır.Bu sayede donanımsal gereksinimlerde ortaya çıkacaktır.

Yöneticilerin yedekleri çok daha sık alınıp uzun süre tutabilirken diğer personelin yedekleri daha aralıklı alınabilir.Daha kısa süre tutulabilir.Bu şekilde organizasyon hiyerarşisine uygun yedekleme yapmak maliyetleri azaltacaktır.Yedekleme planı yaparken yasal zorunluluklarda iyi araştırmalıdır.Yedeklerin ne kadar süre saklanacağı konusu yasal zorunluluklar doğrultusunda gözden geçirilmelidir. Prosödürler hazırlanmalı  hem teknik hem idare olarak yapılacaklar önceden belirlenmelidir.

Donanımsal Gereksinimler

Yapılan plan doğrusunda ne kadar depolama alanına ihtiyaç olduğu ortaya çıkacaktır.

Bununla birlikte gerekli kartuş sayısı ve sunucu artımıda belli olacaktır.Ayrıca donanımlarda ne kadar performans beklendiği ile ilgili olarak bazı hesaplamalarda yapmakta mümkündür.Donanımların işlemci ve bellek miktarlarının ne kadar olduğu yedekleme planında şekillendirilir.

Yazılımsal Gereksinimler

İhtiyaçlarımıza uygun bir yedekleme yazılımı vardır.Aynı zamanda işletim sistemimizde yedekleme yazılımına ve kullanılan yüksek çalışabilirlik seçeneklerine uygun olmalıdır.Eğer tek öge kurtarma arşivleme ve eski tarihli veri tabanı kopyaları kullanacaksak exchange server da bu özellikleri aktif etmeliyiz.

İş gücü gereksinimleri

Yedekleme ve geri yükleme işlemlerini takip edecek kişiler önceden belirlenir.Büyük kurumlarda genellikle yedekleme birimleri ayrıdır.Daha küçük kurumlarda ise aynı kurum yedekleme dışında

farklı görevlere de sahiptir.İş gücünün önceden belirlenmesi daha sonraki süreçleri hızlandıracaktır.

Alınan yedekler coğrafi olarak farklı bir yere taşınmalıdır.Bunun için gerekli düzenlemeler ulaşım,kasa gibi düzenlemeler önceden planlanmalıdır

antivirüs ve antispam önlemlerinin belirlenmesi

Exchange ile ilgili güvenlik önlemleri 2 başlık altında toplanabilir.
Bu başlıklar dikkate alınarak gerekli yazılımın temini ve planlaması yapılmalıdır.

1). Mesajlaşma trafiğinin güvenliği:
Dışardan gelen trafik ilk olarak antivirüs antispam sunucularına yönlendirilebilir.
Uç aktarım ve istemci erişim sunucularına gelir.
Böylece daha exchange organizasyonuna girmeden güvenlik tedbirleri sağlanmış olur.

2). Sunucuların güvenliği:
İşletim sistemi temelinde bir güvenlik için işletin sistemi temelinde uygulama kurmak gerekir.
İşletim sisteminin güvenli olmasıdemek exchange organizasyonunun güvenli olması demektir.

yedekleme planlarının yapılması

Kurulumdan önce yedekleme planlarının yapılması gereksinimlerin daha iyi belirlenmesi açısından önemlidir.
Yedekleme planı hazırlanırken kurumun ihtiyarçları göz önüne alınmalıdır.
Kurumun ihtiyarçlarına göre aşağıdaki gibi örnek bir plan oluşturulabilir.
1).günde 2 kez yedek alınır bu saatleri(12:00 ve gece 00:00) 
2). son bir aylık yedekler disklerde tutulur 
3).bir aydan daha eski yedekler CD veya DVD lere aktarılarak 1 yıl süre ile saklanır
Buna benzer bir plandan sonra yedekleme yapılacak ürün secilir.
Seçilen ürüne göre çeşitli hesaplama araçları vardır.
Örneğimn yukardaki plan için hesaplama aracına değerler girilir.
Çıktı olarak TB alan gerektiği belirlenmiş olur.


E posto sunucu-
Felekat senaryoları:
 Exchange  server'ın çalısmasını engelleyebilecek ve etkileyebilecek faktorler nelerdir.Kesintiye neden olabilecek riskler nelerdir.bu riskleri 
göz önüne alarak senaryolarımızı olusturmalıyız. Ardından nasıl bir yedekleme planı olusturulması gerektiğine karar verecegiz.senaryoları hazırlarken
etkı düzeyine göre sınıflandıracagız. bu sınıflandırmayı 3 kategoride toplayabiliriz.
1- tüm kullanıcılarda kesinti veya sorun yasanıyormu?
2-belli bir grup için kesinti veya sorun yasanıyor mu?
3-Bşr kaç kullanıcı için kesinti veya sorun yaşanıyor mu?
  Bununla beraber exchange server için temel riskler A.Ş gibidir.
1-Sunucudaki donanımsal veya yazılımsal arıza nedeniyle sunucunun kapanması tekrar acılamaması.
2-donaımsal veya yazılımsal bir sorun nedeniyle depolama birimleriyle baglantının kopması.e posta veritabanlarına ulasılamaması. 
3-Deprem sel gibi dogal afetler elktrk kesıntısı veya yangın.
4-bir e posta veritabanınn bozulması, bağlantının kopması o veritabanındaki  tüm kullanıcılarn sisteme erişememesi 
5-ROLLER için gerekleri servslerin çalısmaması çalıstırılamaması.
6-konfigurisyon yanlıslıgı nedeniyle mesjlaslma trafıgnde aksamalar 
7- Bir E posta hesabının silinmesi.

8- bir E postanın silinmesi.

Bağlantı seçenekleri

Kullanıcıların exchange ile iletişimi aşağıdaki bağlantı tipleri üzerinden olur.

1 : OWA (Outlook Web Access) : Exchange server e web arayüzünden ulaşabilmeyi sağlar . Exchange yöneticilerinin belirlediği bir adres üzerinden örneğin : (gibi)
üzerinden siteye girilir . e-posta adresi ve şifresiyle oturum açılır posta kutusu görüntülenmiş olur . Her türlü web tarayıcısında ve her türlü işletim sistemi üzerinde owaya girilebilir.
2 : ActiveSync : Kullanıcıların mobil cihazları üzerinde posta kutularına ulaşabilmelerini sağlayan bağlantıdır. Bu bağlantı türü yüksek gecikmeye ve düşük bant genişliğine sahip ağlar için geliştirilmiştir .
Http ve xml tabanlıdır.aktif kullanıcılar exchange serverde tutulan postalarına , takvim bilgilerine , görevlerine , notların a ve veya kişilerine geçebilirler. 
3 : POP3 ve IMAP4 : Tüm dünyada sıklıkla kullanılan bu iki e-posta seçeneği exchange server tarafından desteklenir . 
4 : MAPI (Messaging Application Programing İnterface ) : Windows uygulamaları API denilen kod küüphanelerini kullanır. 
API'lerin e-posta veri tabanları ve posta kutusu sunucuları ile iletişim için özelleşmiş versiyonu ise MAPI olarak adlandırılır.E-posta veri tabanları ile doğrudan iletişimi sağlayan yapıdır.
Kullanıcılar bu yapı üzerinden posta kutularına oturum açarlar ve tüm exchange öğelerine ulaşabilirler .
MAPI aslında 'C' programlama dilinde yazılmış kütüphanelerden oluşur.Bu kütüphaneler DLL dosyaları içerisinde bulunur .Outlook MAPI bağlantısını kullanabilen bir e-posta istemcisidir .
5 : OUTLOOK ANYWHERE : Outlook istemcilerinindoğrudan posta kutusu sunucularına ulaşamadıkları durumlarda kullandıkları bağlantı türüdür. Outlook , iç ağda iken RPC istekeleriyle MAPI kullanarak exchange server ile konuşur.
Ancak bu kurum dışında (örneğin evde ) exchange server e bağlanmak için Outlook Anywhere kullanılmalıdır.RPC istekleri HTTP trafiğinin içine gömülür . 

Exchange server kurulumu

Exchange server kurulumuna geçmeden önce sunucuların üretim sistemi kurulumları tamamlanır.işletim sistemi
üzerindeki ağ ayarları windows güncellemeleri güvenlik duvarı ayarları yapılır.Ardından yazılımsal bileşenlerin
kurulumuna geçilir.
   Hangi rol kurulursa kurulsun sunucuya aşagıdaki bileşenler mutlaka yüklenmelidir.
1-Microsoft.Net Framework 4.5 RC
2-windows Management Framework 3.0
3-Internet ınformatıon Services (IIS)
   Yazılımsal gereksınimler sunucuyla kurulacak role ve işletim sistemine göre belirlenir.Kurulum gerçekleştirilecek.
a. Sunucu üzerinde Powershell komut satırını açıyoruz.Ve Aşağıdaki komutu çalıştırıyoruz.
“Add-WindowsFeature Desktop-Experience, NET-Framework, NET-HTTP-Activation, RPC-over-HTTP-proxy, RSAT-Clustering, RSAT-Web-Server, WAS-Process-Model, Web-Asp-Net, Web-Basic-Auth, Web-Client-Auth, Web-Digest-Auth, Web-Dir-Browsing, Web-Dyn-Compression, Web-Http-Errors, Web-Http-Logging, Web-Http-Redirect, Web-Http-Tracing, Web-ISAPI-Ext, Web-ISAPI-Filter, Web-Lgcy-Mgmt-Console, Web-Metabase, Web-Mgmt-Console, Web-Mgmt-Service, Web-Net-Ext, Web-Request-Monitor, Web-Server, Web-Stat-Compression, Web-Static-Content, Web-Windows.

b.Aşağıdaki uygulamaları sunucu üzerine kuruyoruz.
1-Unified communications managed API 4.0Runtine
2-Microsoft office 2010 filter Pack 64 bit.
3-Microsoft office 2010 filter Pack sp1 64 bit
-aktif dizinin hazırlanması-
ilk olarak aktif dizinde şemanın ve etkili alanının hazırlanması gerekir.Bunun için exchange 
server'ı kuracağımız sunucuyu domain ortamına dahil etmemiz gerekir.Daha sonra active directory uzaktan ulaşabilmeniz için powershell komut satırına Aşagıdaki komuutu giriyoruz."install-windowsFeature Rsat-ADDS".
Exchange server kurulacak server üzerinde powershell komut satırını açıyoruz asagıdaki komutu yazıyoruz.ımport-module server manager.kurulum dosyası içerindeki setup dosyasına çift tıklayarak kurulumu başlatıyoruz. kurulum yapacagımız sunucu internet bağlantısına  sahipse update işlemini yapıyoruz.